AMLR LEI στην Ελλάδα: τι αλλάζει στους ελέγχους πελατών

Ο κανόνας AMLR LEI δεν υποχρεώνει μια εταιρεία στην Ελλάδα να αποκτήσει αναγνωριστικό κωδικό νομικής οντότητας. Από τις 10 Ιουλίου 2027, οι τράπεζες και άλλες υπόχρεες οντότητες θα λαμβάνουν τον LEI του πελάτη κατά την ταυτοποίησή του, εάν υπάρχει. Το τελικό σχέδιο προτύπων δέουσας επιμέλειας της AMLA διατηρεί τον LEI στα στοιχεία ταυτοποίησης, αλλά δεν είναι ακόμη δεσμευτικό.

Τι σημαίνει αυτό για την Ελλάδα

Στην Ελλάδα ισχύει ο νόμος 4557/2018 για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Σύμφωνα με την Ελληνική Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες, η Τράπεζα της Ελλάδος είναι η αρμόδια εποπτική αρχή για τα πιστωτικά ιδρύματα, τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις και άλλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Ο ενωσιακός κανόνας για τη συλλογή του LEI θα εφαρμοστεί απευθείας στην Ελλάδα από τις 10 Ιουλίου 2027, χωρίς να απαιτείται μεταφορά του ίδιου του κανονισμού στο εθνικό δίκαιο.

Για μια ΙΚΕ ή ΑΕ που ανοίγει επαγγελματικό λογαριασμό σε ελληνική τράπεζα, το πρακτικό ερώτημα είναι αν διαθέτει ήδη LEI τον οποίο μπορεί να δηλώσει όταν της ζητηθούν στοιχεία ταυτοποίησης. Το ίδιο ερώτημα μπορεί να προκύψει όταν η τράπεζα επικαιροποιεί περιοδικά τα στοιχεία της ΙΚΕ ή της ΑΕ. Η διάταξη δεν μετατρέπει την απουσία LEI σε υποχρέωση απόκτησής του: προβλέπει τη λήψη του εφόσον υπάρχει.

Ξεχωριστή υποχρέωση για τις νομικές οντότητες στην Ελλάδα είναι η καταχώριση των πραγματικών δικαιούχων τους στο Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων μέσω του gov.gr. Η καταχώριση αυτή δεν είναι το ίδιο με την παροχή LEI σε μια τράπεζα. Όταν προετοιμάζετε τα στοιχεία της εταιρείας για έλεγχο πελάτη, αντιμετωπίστε τα ως διακριτά ζητήματα και επιβεβαιώστε με την εποπτική αρχή ή τον σύμβουλό σας όσα εξαρτώνται από τη συγκεκριμένη περίπτωσή σας.

Βασικά σημεία για τους ελέγχους LEI

• Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1624 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 31ης Μαΐου 2024 (AMLR), θα εφαρμόζεται από τις 10 Ιουλίου 2027 για τις περισσότερες υπόχρεες οντότητες.
• Το άρθρο 22 περιλαμβάνει τον αναγνωριστικό κωδικό νομικής οντότητας στα στοιχεία πελάτη που είναι νομική οντότητα, εάν υπάρχει.
• Η AMLA υπέβαλε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τελικό σχέδιο τεχνικών προτύπων, που δεν είναι δεσμευτικό και μπορεί να τροποποιηθεί.
• Εταιρεία με LEI μπορεί να τον έχει διαθέσιμο για την ταυτοποίησή της.

Ο AMLR δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα στις 19 Ιουνίου 2024. Είναι δεσμευτικός και εφαρμόζεται άμεσα στα κράτη μέλη, αλλά η κύρια ημερομηνία εφαρμογής του εκκρεμεί.

Τι ζητά το άρθρο 22 από τις υπόχρεες οντότητες

Κατά το άρθρο 2 παράγραφος 1 σημείο 27 του AMLR, ο αναγνωριστικός κωδικός νομικής οντότητας είναι μοναδικός αλφαριθμητικός κωδικός αναφοράς, βασισμένος στο πρότυπο ISO 17442, που αποδίδεται σε νομική οντότητα. Το άρθρο 22 ορίζει τα στοιχεία που λαμβάνει η υπόχρεη οντότητα για την ταυτοποίηση πελάτη, όχι γενική υποχρέωση έκδοσης LEI.

Για πελάτη που είναι νομική οντότητα, το άρθρο 22 παράγραφος 1 στοιχείο β) αναφέρει τη νομική μορφή, την επωνυμία, τη διεύθυνση καταστατικής ή επίσημης έδρας και, αν διαφέρουν, τον κύριο τόπο επιχειρηματικής δραστηριότητας και τη χώρα σύστασης. Περιλαμβάνει τα ονόματα νομικών εκπροσώπων και, εάν υπάρχουν, αριθμό μητρώου, αριθμό φορολογικού μητρώου και LEI. Προβλέπει χωριστά τα ονόματα όσων κατέχουν μετοχές ή διευθυντικές θέσεις ως εντολοδόχοι και την ιδιότητά τους.

Η διατύπωση «εάν υπάρχουν» έχει πρακτική σημασία. Αν ελληνική ΙΚΕ ή ΑΕ έχει LEI, η υπόχρεη οντότητα θα τον λαμβάνει κατά τον έλεγχο. Αν δεν έχει, το άρθρο 22 δεν απαιτεί να αποκτήσει κωδικό γι’ αυτόν τον σκοπό.

Το άρθρο καλύπτει και άλλους πελάτες. Για εμπιστευματοδόχους ρητών εμπιστευμάτων ή πρόσωπα σε ισοδύναμη θέση σε παρεμφερή νομικά μορφώματα, το στοιχείο γ) αναφέρει αριθμό φορολογικού μητρώου και LEI, εάν υπάρχουν. Για άλλους οργανισμούς με νομική ικανότητα βάσει εθνικής νομοθεσίας, το στοιχείο δ) περιλαμβάνει LEI ανάλογα με την περίπτωση.

Οι υπόχρεες οντότητες του άρθρου 3 περιλαμβάνουν πιστωτικά και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, ελεγκτές, εξωτερικούς λογιστές, φορολογικούς συμβούλους, παρόχους υπηρεσιών προς εμπιστεύματα ή εταιρείες και μεσίτες ακινήτων. Περιλαμβάνονται επίσης συμβολαιογράφοι, δικηγόροι και άλλοι ανεξάρτητοι επαγγελματίες του νομικού κλάδου για ορισμένες συναλλαγές. Αίτημα για υπάρχοντα LEI μπορεί συνεπώς να προκύψει και εκτός τράπεζας.

Τι προβλέπει το τελικό σχέδιο της AMLA

Η τελική έκθεση της Αρχής της ΕΕ για την Καταπολέμηση της Νομιμοποίησης Εσόδων από Παράνομες Δραστηριότητες και της Χρηματοδότησης της Τρομοκρατίας (AMLA) για το σχέδιο ρυθμιστικών τεχνικών προτύπων βάσει του άρθρου 28 παράγραφος 1 του AMLR φέρει ημερομηνία 30 Σεπτεμβρίου 2026. Με ανακοίνωσή της την 1η Οκτωβρίου 2026, η AMLA γνωστοποίησε ότι υπέβαλε το τελικό σχέδιο στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Δεν είναι δεσμευτικό και ενδέχεται να τροποποιηθεί.

Το σχέδιο του άρθρου 18 αφορά περιπτώσεις χαμηλού κινδύνου. Στα ελάχιστα στοιχεία νομικής οντότητας περιλαμβάνει νομική μορφή, επωνυμία, διαφορετική εμπορική επωνυμία κατά περίπτωση, διεύθυνση καταστατικής ή επίσημης έδρας και, εάν υπάρχει, αριθμό μητρώου ή αριθμό φορολογικού μητρώου ή LEI. Ο LEI παραμένει πιθανό στοιχείο και στον προτεινόμενο κατάλογο χαμηλού κινδύνου.

Το παράρτημα I του σχεδίου αντιστοιχίζει στοιχεία του AMLR με χαρακτηριστικά μέσων ηλεκτρονικής ταυτοποίησης και εγκεκριμένων υπηρεσιών εμπιστοσύνης. Για νομικές οντότητες περιλαμβάνει LEI, εάν υπάρχει. Κατά το σχέδιο του άρθρου 28, για επιχειρηματικές σχέσεις που προϋπάρχουν της έναρξης ισχύος των προτύπων, τα στοιχεία πελατών θα ευθυγραμμίζονται βάσει κινδύνου εντός των ορίων του άρθρου 26 παράγραφος 2 του AMLR.

Το άρθρο 26 παράγραφος 2 περιορίζει το διάστημα μεταξύ επικαιροποιήσεων στοιχείων πελάτη σε ένα έτος για πελάτες υψηλότερου κινδύνου και σε πέντε έτη για τους υπόλοιπους. Η AMLA προτείνει εφαρμογή των προτύπων έξι μήνες μετά την έναρξη ισχύος τους, εφόσον εγκριθούν και δημοσιευθούν στην Επίσημη Εφημερίδα. Πρόκειται για προτεινόμενο διάστημα, όχι για ημερομηνία εφαρμογής δεσμευτικών προτύπων.

Ο LEI στις μεταφορές χρηματικών ποσών

Διαφορετικός ενωσιακός κανόνας αφορά τις πληροφορίες που συνοδεύουν μεταφορές χρηματικών ποσών. Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2023/1113, άρθρο 4 παράγραφος 1 στοιχείο δ) και παράγραφος 2 στοιχείο γ), εφαρμόζεται από τις 30 Δεκεμβρίου 2024. Δεν είναι ο κατάλογος στοιχείων ταυτοποίησης του AMLR.

Υπό τις προϋποθέσεις της διάταξης, ο πάροχος υπηρεσιών πληρωμών του πληρωτή εξασφαλίζει ότι η μεταφορά συνοδεύεται από τον ισχύοντα LEI πληρωτή και δικαιούχου ή, αν δεν υπάρχει LEI, από διαθέσιμο ισοδύναμο επίσημο αναγνωριστικό. Απαιτείται σχετικό πεδίο στη μορφή μηνύματος πληρωμής και παροχή του αναγνωριστικού από τον πληρωτή στον πάροχό του.

Τι να ελέγξετε πριν από τις 10 Ιουλίου 2027

1. Διαπιστώστε αν η οντότητά σας διαθέτει LEI. Αν ναι, κρατήστε τον διαθέσιμο για αίτημα τράπεζας ή άλλης υπόχρεης οντότητας.
2. Ελέγξτε τα στοιχεία υπάρχοντος κωδικού. Αν χρειάζονται επικαιροποίηση, εξετάστε την ανανέωση LEI, ώστε να ανταποκρίνονται στα τρέχοντα στοιχεία της εταιρείας.
3. Ξεχωρίστε το αίτημα στοιχείων από τη νομική υποχρέωση. Αν δεν έχετε LEI, ο AMLR δεν σας υποχρεώνει να αποκτήσετε. Για τυποποιημένο, επαληθεύσιμο αναγνωριστικό, μπορείτε να εξετάσετε την αίτηση έκδοσης LEI.
4. Εξετάστε τις ιδιαιτερότητες της περίπτωσής σας. Για αβεβαιότητα σχετικά με μόρφωμα, οργανισμό ή συναλλαγή, συμβουλευτείτε την εποπτική αρχή ή τον σύμβουλό σας.

Χρονοδιάγραμμα και καθεστώς των κανόνων

Ημερομηνία	Εξέλιξη	Καθεστώς στις 17 Οκτωβρίου 2026
30 Δεκεμβρίου 2024	Εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1113 για τις πληροφορίες που συνοδεύουν μεταφορές χρηματικών ποσών.	Σε εφαρμογή
30 Σεπτεμβρίου 2026	Ημερομηνία της τελικής έκθεσης της AMLA για το σχέδιο προτύπων δέουσας επιμέλειας.	Τελικό σχέδιο, μη δεσμευτικό
1η Οκτωβρίου 2026	Η AMLA ανακοινώνει την υποβολή του σχεδίου στην Επιτροπή.	Υπό εξέταση, με δυνατότητα τροποποίησης
10 Ιουλίου 2027	Έναρξη εφαρμογής του AMLR και του άρθρου 22 για τη λήψη LEI, εάν υπάρχει.	Μελλοντική ημερομηνία εφαρμογής
10 Ιουλίου 2029	Εφαρμογή του AMLR στους εκπροσώπους ποδοσφαιριστών και στις επαγγελματικές ποδοσφαιρικές ομάδες.	Μελλοντική ημερομηνία εφαρμογής

Ο LEI χρησιμοποιείται και σε δύο συναφείς κανόνες της ΕΕ: η τράπεζα του πληρωτή μπορεί να προσφέρει επαλήθευση δικαιούχου με LEI ως εναλλακτική λύση στον έλεγχο του ονόματος του δικαιούχου, ενώ βάσει του DORA οι τράπεζες και οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις ταυτοποιούν τους παρόχους ΤΠΕ στο μητρώο πληροφοριών με έγκυρο LEI ή EUID, όπως εξηγείται στις απαιτήσεις DORA για το LEI των παρόχων ΤΠΕ.

Για αλλαγές στο σχέδιο προτύπων, δείτε τις ενημερώσεις για τους κανόνες LEI. Ελέγξτε αν η οντότητά σας έχει LEI και κρατήστε τον διαθέσιμο για τον επόμενο έλεγχο πελάτη.