Επαλήθευση δικαιούχου με LEI στην Ελλάδα

Η επαλήθευση δικαιούχου (Verification of Payee LEI) δεν υποχρεώνει τις επιχειρήσεις στην Ελλάδα να αποκτήσουν LEI. Συνήθως συγκρίνεται το IBAN με το όνομα του δικαιούχου· για νομικό πρόσωπο μπορεί αντί αυτού να ελεγχθεί το LEI, μόνο αν ο πάροχος υπηρεσιών πληρωμών του πληρωτή προσφέρει αυτή τη δυνατότητα και ο πάροχος του δικαιούχου διαθέτει το ίδιο αναγνωριστικό. Ο πληρωτής λαμβάνει το αποτέλεσμα πριν εγκρίνει μεταφορά πίστωσης σε ευρώ.

Τι σημαίνει αυτό για την Ελλάδα

Η Ελλάδα ανήκει στη ζώνη του ευρώ. Επομένως, οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών της όφειλαν να προσφέρουν επαλήθευση δικαιούχου σύμφωνα με το άρθρο 5γ από τις 9 Οκτωβρίου 2025, τόσο για συνήθεις όσο και για άμεσες μεταφορές πίστωσης σε ευρώ. Η προθεσμία αυτή προκύπτει από τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/886, άρθρο 5γ παράγραφος 9. Δεν αποτελεί προθεσμία για την απόκτηση LEI από τις επιχειρήσεις.

Για παράδειγμα, μια ΑΕ στη Θεσσαλονίκη που εισπράττει πληρωμές σε ευρώ από πελάτες στη Γερμανία μπορεί να ελέγξει αν τα στοιχεία δικαιούχου που δίνει στους πελάτες της είναι συνεπή. Αν θέλει να χρησιμοποιείται LEI αντί ονόματος στον έλεγχο, πρέπει να ρωτήσει τους εμπλεκόμενους παρόχους αν προσφέρεται η σχετική δυνατότητα και αν το LEI βρίσκεται στο εσωτερικό σύστημα του παρόχου που τηρεί τον λογαριασμό της. Η εφαρμογή της υποχρέωσης επαλήθευσης στην Ελλάδα δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι διατίθεται έλεγχος με LEI.

Ο ν. 5259/2025, άρθρο 159, που τροποποίησε το άρθρο 30 του ν. 4141/2013, ορίζει την Τράπεζα της Ελλάδος ως αρμόδια αρχή για τη συμμόρφωση με τον Κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 260/2012. Για καταγγελίες σχετικά με τα άρθρα 5α, 5β και 5γ, αρμόδια είναι η Τράπεζα της Ελλάδος όταν ο καταγγέλλων δεν είναι καταναλωτής. Όταν ο καταγγέλλων είναι καταναλωτής, αρμόδια είναι η Γενική Διεύθυνση Αγοράς και Προστασίας Καταναλωτή του Υπουργείου Ανάπτυξης.

Επαλήθευση δικαιούχου και LEI: βασικά σημεία

• Ο συνήθης έλεγχος αντιπαραβάλλει το IBAN με το όνομα δικαιούχου που καταχωρίζει ο πληρωτής.
• Για νομικό πρόσωπο, υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 5γ, μπορεί να χρησιμοποιηθεί αντί ονόματος άλλο αναγνωριστικό, όπως φορολογικός αριθμός, ευρωπαϊκός μοναδικός ταυτοποιητής (EUID) ή LEI.
• Η επαλήθευση αφορά συνήθεις και άμεσες μεταφορές πίστωσης σε ευρώ εντός της ΕΕ.
• Μια ασυμφωνία προειδοποιεί τον πληρωτή, αλλά δεν εμποδίζει την έγκριση της μεταφοράς.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα διευκρινίζει το πεδίο εφαρμογής και αναφέρει ότι η επαλήθευση καλύπτει τόσο τις συνήθεις όσο και τις άμεσες μεταφορές πίστωσης.

Πότε επιτρέπεται έλεγχος IBAN και LEI

Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/886 της 13ης Μαρτίου 2024, για τις άμεσες πληρωμές, τροποποίησε τον Κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 260/2012. Κατά το άρθρο 5γ παράγραφος 1, ο πάροχος του πληρωτή προσφέρει επαλήθευση αμέσως μόλις ο πληρωτής δώσει τα στοιχεία του δικαιούχου και πριν μπορέσει να εγκρίνει τη μεταφορά, ανεξάρτητα από τον τρόπο εκκίνησής της. Το κείμενο του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/886 στο EUR-Lex περιγράφει χωριστά τον έλεγχο ονόματος και τον έλεγχο άλλου αναγνωριστικού.

Στον έλεγχο ονόματος, ο πάροχος του δικαιούχου εξετάζει, κατόπιν αιτήματος, αν το IBAN αντιστοιχεί στο όνομα που εισήγαγε ο πληρωτής. Αν δεν αντιστοιχεί, ο πληρωτής ενημερώνεται ότι η έγκριση ενδέχεται να οδηγήσει τα χρήματα σε λογαριασμό που δεν ανήκει στον δηλωμένο δικαιούχο. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα περιγράφει τα αποτελέσματα ως «match», «close match», «no match» ή «other».

Για δικαιούχο που είναι νομικό πρόσωπο, το άρθρο 5γ παράγραφος 1 στοιχείο β προβλέπει εναλλακτική σύγκριση. Ο πάροχος του πληρωτή πρέπει να προσφέρει τρόπο υποβολής του IBAN μαζί με στοιχείο που ταυτοποιεί χωρίς αμφιβολία τον δικαιούχο, ενώ ο πάροχος του δικαιούχου πρέπει να διαθέτει το ίδιο στοιχείο στο εσωτερικό του σύστημα. Τότε ο δεύτερος ελέγχει, κατόπιν αιτήματος, αν το IBAN και το στοιχείο ταιριάζουν.

Το LEI είναι μοναδικός αλφαριθμητικός κωδικός αναφοράς για νομική οντότητα, βασισμένος στο πρότυπο ISO 17442. Η αναγραφή του σε τιμολόγιο δεν σημαίνει ότι ο πληρωτής μπορεί να επιλέξει έλεγχο LEI ή ότι ο πάροχος του δικαιούχου το έχει καταχωρίσει. Οι υπηρεσίες επαλήθευσης του άρθρου 5γ παρέχονται στους χρήστες υπηρεσιών πληρωμών χωρίς χρέωση.

Πώς λειτουργεί ο έλεγχος στον κανόνα VOP του EPC

Το εγχειρίδιο κανόνων VOP έκδοση 1.1 του European Payments Council (EPC) εκδόθηκε στις 16 Μαρτίου 2026 και ισχύει από τις 20 Σεπτεμβρίου 2026. Περιγράφει τον έλεγχο κωδικού ταυτοποίησης ως εναλλακτική στον έλεγχο ονόματος νομικού προσώπου, εφόσον ο πάροχος που ζητά τον έλεγχο προσφέρει αυτή τη δυνατότητα και ο πάροχος που απαντά διαθέτει τον κωδικό. Στα παραδείγματα περιλαμβάνονται LEI, αριθμός ΦΠΑ και φορολογικός αριθμός.

Ο πάροχος που ζητά την επαλήθευση μπορεί να ελέγξει στον κατάλογο EPC Directory Service αν ο πάροχος που απαντά υποστηρίζει έλεγχο κωδικού ταυτοποίησης. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε πάροχος υποστηρίζει ειδικά έλεγχο LEI. Μια επιχείρηση χρειάζεται να εξακριβώσει τόσο τι δέχεται ο πάροχος του πληρωτή όσο και τι έχει καταχωρίσει ο πάροχος που τηρεί τον λογαριασμό της.

Για σύγκριση κωδικού ταυτοποίησης με IBAN, οι τεχνικές προδιαγραφές VOP API έκδοση 1.1.1 του EPC προβλέπουν:

• MTCH: τα στοιχεία ταιριάζουν.
• NMTC: τα στοιχεία δεν ταιριάζουν.
• NOAP: η σύγκριση δεν είναι δυνατή.

Στις ίδιες προδιαγραφές, το πεδίο LEI ακολουθεί το ISO 17442. Οι κωδικοί αυτοί αφορούν τον έλεγχο αναγνωριστικού· ένα γενικό αποτέλεσμα επαλήθευσης δεν αποδεικνύει ότι ελέγχθηκε LEI.

Μαζικές πληρωμές, ευθύνη και ημερομηνίες

Το άρθρο 5γ παράγραφος 6 απαιτεί οι πάροχοι να επιτρέπουν σε χρήστες που δεν είναι καταναλωτές να εξαιρούνται από την επαλήθευση όταν υποβάλλουν πολλές εντολές πληρωμής ως πακέτο. Οι χρήστες αυτοί μπορούν να επανενταχθούν οποτεδήποτε. Για μια εταιρεία στον Πειραιά που πληρώνει προμηθευτές μαζικά, αυτό είναι επιλογή για τις ομαδοποιημένες εντολές, όχι υποχρέωση εξαίρεσης.

Η επαλήθευση δεν εμποδίζει τον πληρωτή να εγκρίνει μεταφορά ακόμη και μετά από ασυμφωνία. Κατά το άρθρο 5γ παράγραφος 8, πάροχος που έχει εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του άρθρου δεν ευθύνεται για μεταφορά σε μη επιδιωκόμενο δικαιούχο βάσει εσφαλμένου μοναδικού αναγνωριστικού. Αν ο πάροχος του πληρωτή δεν τηρήσει την παράγραφο 1 και αυτό οδηγήσει σε πλημμελώς εκτελεσθείσα συναλλαγή, οφείλει να επιστρέψει τα χρήματα χωρίς καθυστέρηση. Για συγκεκριμένη διαφορά, εξετάστε τα περιστατικά με τον πάροχο ή τον σύμβουλό σας.

Έδρα παρόχου	Προθεσμία συμμόρφωσης με το άρθρο 5γ	Κατάσταση στις 18 Οκτωβρίου 2026
Κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ	9 Οκτωβρίου 2025	Εφαρμόζεται ήδη
Κράτη μέλη της ΕΕ με νόμισμα άλλο από το ευρώ	9 Ιουλίου 2027	Θα εφαρμοστεί

Πρόκειται για προθεσμίες των παρόχων βάσει του άρθρου 5γ παράγραφος 9. Η ημερομηνία έναρξης ισχύος του εγχειριδίου κανόνων EPC είναι διαφορετική από αυτές τις νόμιμες προθεσμίες.

Τι να ελέγξει η επιχείρησή σας

• Στοιχεία πληρωμής: συγκρίνετε το όνομα του νομικού προσώπου και το IBAN που δίνετε σε πελάτες με τα στοιχεία που τηρείτε για προμηθευτές.
• Δυνατότητα ελέγχου LEI: ρωτήστε αν ο πάροχος του πληρωτή δέχεται αναγνωριστικό αντί ονόματος και αν ο πάροχος του λογαριασμού σας έχει καταχωρίσει το LEI σας.
• Διαχείριση LEI: αν χρησιμοποιείτε LEI, ελέγξτε τα στοιχεία του και προχωρήστε σε ανανέωση LEI όταν χρειάζεται. Αν δεν έχετε LEI και θέλετε να διαθέτετε αυτό το αναγνωριστικό, μπορείτε να υποβάλετε αίτηση για LEI.
• Εσωτερική απόκριση: ορίστε ποιος εξετάζει ασυμφωνία ή αποτέλεσμα που δηλώνει αδυναμία σύγκρισης πριν εγκριθεί η πληρωμή. Δείτε επίσης τις ενημερώσεις της LEIFast για τις κανονιστικές αλλαγές.

Το άμεσο βήμα είναι να ζητήσετε από τον πάροχό σας να επιβεβαιώσει ποιους τρόπους επαλήθευσης προσφέρει και ποια αναγνωριστικά διαθέτει για τον λογαριασμό σας.