Weryfikacja odbiorcy i LEI w Polsce

Weryfikacja odbiorcy (Verification of Payee) może obejmować sprawdzenie LEI zamiast nazwy osoby prawnej, ale nie nakłada na firmy obowiązku posiadania LEI. Taka kontrola jest możliwa tylko wtedy, gdy dostawca usług płatniczych (PSP) płatnika udostępnia odpowiedni kanał, a dostawca odbiorcy ma ten identyfikator w swoim systemie. Dotyczy to poleceń przelewu w euro; w Polsce termin stosowania przepisów przez PSP przypada na 9 lipca 2027 r.

Co to oznacza w Polsce

Polska nie należy do strefy euro. Zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/886 z dnia 13 marca 2024 r. polscy dostawcy usług płatniczych będą musieli stosować wymogi weryfikacji odbiorcy z art. 5c najpóźniej od 9 lipca 2027 r. Termin dotyczy PSP w państwach członkowskich, których walutą nie jest euro, oraz poleceń przelewu w euro. Nie oznacza obowiązku weryfikowania na tej podstawie przelewów w złotych.

Sp. z o.o. z Poznania fakturująca niemieckich klientów w euro może już teraz zapytać swoich dostawców usług płatniczych, czy umożliwiają użycie LEI i czy zapisali jej identyfikator. Nie powinna jednak zakładać, że samo podanie LEI na fakturze uruchomi taką kontrolę. Warszawska grupa wysyłająca przelewy w euro do dostawców w paczkach powinna z kolei ustalić, kto podejmuje decyzję o ewentualnym wyłączeniu weryfikacji przy zlecaniu paczki.

Osobne terminy dotyczą przelewów natychmiastowych w euro. Na podstawie art. 5a ust. 8 PSP w państwach spoza strefy euro będą musieli umożliwiać ich odbieranie od 9 stycznia 2027 r., a wysyłanie od 9 lipca 2027 r. Dla instytucji pieniądza elektronicznego i instytucji płatniczych termin odbierania to 9 kwietnia 2027 r., a wysyłania – 9 lipca 2027 r. To odrębne wymogi od terminu weryfikacji odbiorcy.

W odpowiedzi Ministerstwa Finansów z 24 listopada 2025 r. wskazano, że projekt ustawy UC65 wiąże obowiązki dotyczące przelewów natychmiastowych w euro, w tym sankcje, z terminami przewidzianymi dla PSP spoza strefy euro. To informacja o projekcie, a nie o uchwalonej ustawie. Ministerstwo nie widzi potrzeby wprowadzenia analogicznych obowiązków dla przelewów natychmiastowych w złotych.

Najważniejsze zasady weryfikacji odbiorcy

• Podstawowa kontrola porównuje IBAN odbiorcy z nazwą podaną przez płatnika.
• W przypadku osoby prawnej, pod określonymi warunkami, zamiast nazwy można sprawdzić inny identyfikator, w tym LEI.
• Weryfikacja dotyczy zwykłych i natychmiastowych poleceń przelewu w euro w UE.
• Brak zgodności skutkuje ostrzeżeniem, ale nie blokuje autoryzacji przelewu.
• Dostawcy w strefie euro stosują przepisy od 9 października 2025 r.; dostawcy w Polsce będą musieli je stosować najpóźniej od 9 lipca 2027 r.

Europejski Bank Centralny potwierdza, że zakres weryfikacji obejmuje zarówno zwykłe, jak i natychmiastowe polecenia przelewu w euro.

Kiedy zamiast nazwy można sprawdzić LEI

Rozporządzenie (UE) 2024/886 zmieniło rozporządzenie (UE) nr 260/2012. Zgodnie z art. 5c ust. 1 dostawca płatnika musi zapewnić weryfikację po podaniu danych odbiorcy, a przed możliwością autoryzacji przelewu, niezależnie od kanału jego zlecenia. Zwykle dostawca odbiorcy sprawdza na żądanie, czy IBAN pasuje do podanej nazwy.

Art. 5c ust. 1 lit. b przewiduje alternatywę dla odbiorcy będącego osobą prawną. Jeżeli dostawca płatnika umożliwia podanie IBAN wraz z danymi jednoznacznie identyfikującymi odbiorcę, a dostawca odbiorcy ma te same dane w swoim systemie wewnętrznym, ten drugi sprawdza na żądanie ich zgodność z IBAN. Przykłady w rozporządzeniu to numer identyfikacji podatkowej, europejski niepowtarzalny identyfikator (EUID) i identyfikator podmiotu prawnego (LEI). LEI jest unikalnym kodem alfanumerycznym przypisanym podmiotowi prawnemu na podstawie normy ISO 17442.

LEI umieszczony na fakturze nie wystarcza więc do wykonania kontroli: znaczenie mają zarówno kanał oferowany płatnikowi, jak i dane zapisane przez dostawcę odbiorcy. Usługa weryfikacji określona w art. 5c musi być bezpłatna dla użytkowników usług płatniczych. Jej wynik nie może uniemożliwić płatnikowi autoryzacji przelewu.

Wyniki kontroli według zasad EPC

Regulamin schematu VOP Europejskiej Rady ds. Płatności (EPC), wersja 1.1, wydano 16 marca 2026 r.; obowiązuje on od 20 września 2026 r. Opisuje sprawdzenie kodu identyfikacyjnego jako alternatywę dla sprawdzenia nazwy osoby prawnej, jeśli dostawca płatnika udostępnia taki kanał, a kod znajduje się w systemie dostawcy odbiorcy. Wśród przykładów wymienia LEI, numer VAT i numer identyfikacji podatkowej.

Dostawca płatnika może sprawdzić w EPC Directory Service, czy dostawca odbiorcy obsługuje kontrolę kodu identyfikacyjnego. Nie oznacza to, że każdy PSP obsługuje sprawdzanie LEI. Firma powinna potwierdzić dostępność tej funkcji u dostawcy płatnika oraz zapisanie własnego LEI u dostawcy prowadzącego jej rachunek.

Przy sprawdzaniu kodu identyfikacyjnego i IBAN specyfikacja API VOP EPC, wersja 1.1.1, przewiduje następujące odpowiedzi:

• MTCH: zgodność.
• NMTC: brak zgodności.
• NOAP: sprawdzenie nie jest możliwe.

Pole LEI w specyfikacji odpowiada normie ISO 17442. Kody te dotyczą kontroli identyfikatora; ogólny wynik weryfikacji nie dowodzi sam w sobie, że sprawdzono LEI. Według EBC wynik przedstawiany płatnikowi może oznaczać zgodność, bliską zgodność, brak zgodności albo inną odpowiedź.

Przelewy w paczkach i odpowiedzialność

Art. 5c ust. 6 wymaga, aby użytkownicy usług płatniczych niebędący konsumentami mogli wyłączyć weryfikację przy przekazywaniu wielu zleceń płatniczych jako paczki. Muszą też móc ponownie ją włączyć w dowolnym momencie. Jest to uprawnienie, a nie obowiązek rezygnacji z kontroli.

Przed zmianą obsługi przelewów w paczkach warto ustalić, kto w organizacji podejmuje tę decyzję i kto sprawdza zgłoszone rozbieżności. Weryfikacja dostarcza informacji przed autoryzacją, lecz nie zatrzymuje przelewu. Wynik „brak zgodności” wymaga zatem wyjaśnienia, zamiast założenia, że dostawca zablokuje płatność.

Art. 5c ust. 8 określa odpowiedzialność PSP w wskazanych okolicznościach. Dostawca, który spełnił wymogi tego artykułu, nie odpowiada za wykonanie przelewu do niezamierzonego odbiorcy na podstawie błędnego unikalnego identyfikatora. Jeżeli dostawca płatnika nie spełni wymogów ust. 1 i spowoduje to wadliwie wykonaną transakcję, musi niezwłocznie zwrócić środki płatnikowi. Okoliczności sporu należy omówić z dostawcą lub doradcą.

Terminy i działania dla firm

Siedziba PSP	Termin stosowania art. 5c	Stan na 18 października 2026 r.
Państwo strefy euro	9 października 2025 r.	Przepisy są stosowane
Państwo UE spoza strefy euro, w tym Polska	9 lipca 2027 r.	Termin jeszcze nie upłynął

Są to terminy dla PSP wynikające z art. 5c ust. 9, odrębne od daty rozpoczęcia obowiązywania regulaminu EPC.

• Sprawdź nazwę osoby prawnej i IBAN podawane klientom oraz zapisane w danych dostawców.
• Zapytaj dostawcę płatnika o kanał kontroli identyfikatora, a dostawcę prowadzącego Twój rachunek – czy ma zapisany Twój LEI.
• Jeśli firma używa LEI, przekaż go dostawcy i umieszczaj w dokumentach, w których ułatwia przekazanie poprawnych danych. Sprawdzaj jego dane i w razie potrzeby odnów LEI.
• Ustal, kto wyjaśni brak zgodności lub wynik wskazujący, że sprawdzenie nie jest możliwe, przed autoryzacją płatności.

Firma, która chce umożliwić płatnikom korzystanie z kontroli identyfikatora, a nie ma jeszcze LEI, może złożyć wniosek o LEI. Informacje o powiązanych zmianach są dostępne na blogu LEIFast. Najpierw warto jednak zapytać właściwych dostawców, jakie kanały weryfikacji oferują i jakie identyfikatory mają zapisane.