AMLR LEI στην Κύπρο: Τι αλλάζει στους ελέγχους πελατών

Ο κανόνας AMLR LEI δεν υποχρεώνει τις εταιρείες στην Κύπρο να αποκτήσουν αναγνωριστικό κωδικό νομικής οντότητας (LEI). Από τις 10 Ιουλίου 2027, οι τράπεζες και οι άλλες υπόχρεες οντότητες θα λαμβάνουν τον LEI του πελάτη εάν υπάρχει, στο πλαίσιο της εξακρίβωσης της ταυτότητάς του. Τα σχετικά τεχνικά πρότυπα της AMLA έχουν υποβληθεί ως τελικό σχέδιο, αλλά δεν είναι ακόμη δεσμευτικά.

Τι σημαίνει αυτό για την Κύπρο

Στην Κύπρο ισχύει ο νόμος 188(I)/2007 για την πρόληψη και καταστολή της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας. Η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου εποπτεύει τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις κατά της νομιμοποίησης εσόδων και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας των πιστωτικών και χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων που υπάγονται στην εποπτεία της. Οι πραγματικοί δικαιούχοι κυπριακών εταιρειών καταχωρίζονται στο Τμήμα Εφόρου Εταιρειών και Διανοητικής Ιδιοκτησίας.

Από τις 10 Ιουλίου 2027, ο κανονισμός (ΕΕ) 2024/1624 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 31ης Μαΐου 2024 (AMLR) θα εφαρμόζεται άμεσα και στην Κύπρο. Δεν απαιτείται μεταφορά των κανόνων του στο εθνικό δίκαιο. Το άρθρο 22 θα ορίζει τα πληροφοριακά στοιχεία που λαμβάνουν οι υπόχρεες οντότητες για την ταυτοποίηση πελάτη που είναι νομική οντότητα. Σε αυτά περιλαμβάνονται, εάν υπάρχουν, ο αριθμός φορολογικού μητρώου και ο LEI.

Για μια Ltd (ΕΠΕ) που ανοίγει επαγγελματικό λογαριασμό σε τράπεζα στην Κύπρο, η πρακτική διάκριση είναι σαφής: εάν η εταιρεία έχει LEI, θα πρέπει να μπορεί να τον γνωστοποιήσει όταν ζητηθούν τα στοιχεία ταυτοποίησής της. Εάν δεν έχει, το άρθρο 22 δεν της επιβάλλει να αποκτήσει. Το ίδιο ζήτημα μπορεί να προκύψει όταν μια Ltd (ΕΠΕ) υποβάλλεται σε περιοδική επικαιροποίηση των στοιχείων KYC από την τράπεζά της. Η καταχώριση πραγματικών δικαιούχων και η συλλογή LEI είναι διαφορετικά ζητήματα· για το πώς εφαρμόζονται οι απαιτήσεις στη συγκεκριμένη περίπτωσή σας, συμβουλευτείτε την αρμόδια εποπτική αρχή ή τον σύμβουλό σας.

AMLR LEI: τα βασικά σημεία

• Ο AMLR δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα στις 19 Ιουνίου 2024. Είναι δεσμευτικός στο σύνολό του, αλλά για τις περισσότερες υπόχρεες οντότητες εφαρμόζεται από τις 10 Ιουλίου 2027.
• Το άρθρο 22 αναφέρει τον LEI μεταξύ των στοιχείων που λαμβάνονται εάν υπάρχουν. Δεν απαιτεί από πελάτη χωρίς LEI να αποκτήσει έναν.
• Η τελική έκθεση της AMLA για τα σχέδια προτύπων φέρει ημερομηνία 30 Σεπτεμβρίου 2026. Η υποβολή τους στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοινώθηκε την 1η Οκτωβρίου 2026· τα πρότυπα ενδέχεται ακόμη να τροποποιηθούν.
• Αν η εταιρεία διαθέτει ήδη LEI, το άμεσο πρακτικό βήμα είναι να εντοπίσει τον κωδικό της και να τον έχει διαθέσιμο για αιτήματα ταυτοποίησης.

Ποια στοιχεία προβλέπει το άρθρο 22 για νομικές οντότητες

Κατά το άρθρο 2 παράγραφος 1 σημείο 27 του AMLR, ο LEI είναι μοναδικός αλφαριθμητικός κωδικός αναφοράς βάσει του προτύπου ISO 17442, ο οποίος αποδίδεται σε νομική οντότητα. Το άρθρο 22 παράγραφος 1 στοιχείο β) αφορά τις πληροφορίες που λαμβάνουν οι υπόχρεες οντότητες για να εξακριβώσουν την ταυτότητα πελάτη που είναι νομική οντότητα. Η διάταξη περιλαμβάνει τη νομική μορφή και την επωνυμία, τη διεύθυνση της καταστατικής ή επίσημης έδρας, τον διαφορετικό κύριο τόπο επιχειρηματικής δραστηριότητας, τη χώρα σύστασης και τα ονόματα των νομικών εκπροσώπων.

Στην ίδια διάταξη αναφέρονται, εάν υπάρχουν, ο αριθμός μητρώου, ο αριθμός φορολογικού μητρώου και ο αναγνωριστικός κωδικός νομικής οντότητας. Αναφέρονται επίσης τα ονόματα των προσώπων που κατέχουν μετοχές ή διευθυντικές θέσεις ως εντολοδόχοι, μαζί με την ιδιότητά τους. Η διατύπωση «εάν υπάρχουν» εξηγεί γιατί η συλλογή διαθέσιμου LEI δεν ισοδυναμεί με υποχρέωση του πελάτη να αποκτήσει κωδικό.

Το άρθρο 22 παράγραφος 1 στοιχεία γ) και δ) καλύπτει επίσης εμπιστευματοδόχους ρητών εμπιστευμάτων ή παρεμφερών νομικών μορφωμάτων, καθώς και άλλους οργανισμούς με νομική ικανότητα βάσει της εθνικής νομοθεσίας. Για τους πρώτους προβλέπει αριθμό φορολογικού μητρώου και LEI εάν υπάρχουν· για τους δεύτερους αναφέρει LEI ανάλογα με την περίπτωση. Η κατάταξη συγκεκριμένου πελάτη απαιτεί εξέταση των περιστάσεών του.

Στις υπόχρεες οντότητες του άρθρου 3 συγκαταλέγονται πιστωτικά και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, ελεγκτές, εξωτερικοί λογιστές, φορολογικοί σύμβουλοι, πάροχοι υπηρεσιών εμπιστευμάτων ή εταιρειών και κτηματομεσίτες. Για ορισμένες συναλλαγές περιλαμβάνονται επίσης συμβολαιογράφοι, δικηγόροι και άλλοι ανεξάρτητοι επαγγελματίες του νομικού κλάδου. Επομένως, αίτημα για υπάρχοντα LEI μπορεί να προκύψει και εκτός της διαδικασίας ανοίγματος τραπεζικού λογαριασμού.

Τι προβλέπει το τελικό σχέδιο προτύπων της AMLA

Η τελική έκθεση της Αρχής της ΕΕ για την Καταπολέμηση της Νομιμοποίησης Εσόδων από Παράνομες Δραστηριότητες και της Χρηματοδότησης της Τρομοκρατίας (AMLA) για τα σχέδια ρυθμιστικών τεχνικών προτύπων βάσει του άρθρου 28 παράγραφος 1 του AMLR φέρει ημερομηνία 30 Σεπτεμβρίου 2026. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της AMLA της 1ης Οκτωβρίου 2026, το τελικό σχέδιο υποβλήθηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Παραμένει υπό εξέταση και ενδέχεται να τροποποιηθεί· δεν αποτελεί ακόμη δεσμευτικό κανόνα.

Για περιπτώσεις χαμηλού κινδύνου, το σχέδιο άρθρου 18 περιλαμβάνει στις ελάχιστες πληροφορίες μιας νομικής οντότητας τη νομική μορφή, την επωνυμία, διαφορετική εμπορική επωνυμία όπου εφαρμόζεται και τη διεύθυνση της καταστατικής ή επίσημης έδρας. Εάν υπάρχουν, αναφέρει επίσης τον αριθμό μητρώου ή φορολογικού μητρώου, ή τον LEI. Έτσι, ο LEI παραμένει πιθανό στοιχείο ακόμη και στον κατάλογο πληροφοριών για χαμηλό κίνδυνο.

Το σχέδιο παραρτήματος I αντιστοιχίζει πληροφορίες του AMLR με χαρακτηριστικά των μέσων ηλεκτρονικής ταυτοποίησης και των εγκεκριμένων υπηρεσιών εμπιστοσύνης. Για τις νομικές οντότητες περιλαμβάνει τον LEI εάν υπάρχει.

Για επιχειρηματικές σχέσεις που προϋπάρχουν της έναρξης ισχύος των προτύπων, το σχέδιο άρθρου 28 προτείνει επικαιροποίηση εγγράφων, δεδομένων και πληροφοριών με βάση τον κίνδυνο, εντός των χρονικών ορίων του άρθρου 26 παράγραφος 2 του AMLR. Ο AMLR περιορίζει το διάστημα μεταξύ επικαιροποιήσεων σε ένα έτος για πελάτες υψηλότερου κινδύνου και πέντε έτη για τους λοιπούς. Η AMLA προτείνει τα πρότυπα να εφαρμόζονται έξι μήνες μετά την έναρξη ισχύος τους, εφόσον υιοθετηθούν και δημοσιευθούν στην Επίσημη Εφημερίδα. Η πρόταση αυτή δεν σημαίνει ότι έχουν ήδη υιοθετηθεί.

Ο LEI στις μεταφορές χρημάτων είναι διαφορετικό ζήτημα

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2023/1113, άρθρο 4 παράγραφος 1 στοιχείο δ) και παράγραφος 2 στοιχείο γ), εφαρμόζεται από τις 30 Δεκεμβρίου 2024. Αφορά τις πληροφορίες που συνοδεύουν μεταφορές χρημάτων, όχι τον κατάλογο στοιχείων ταυτοποίησης πελάτη του AMLR.

Υπό τις προϋποθέσεις του, ο πάροχος υπηρεσιών πληρωμών του πληρωτή διασφαλίζει ότι η μεταφορά συνοδεύεται από τον ισχύοντα LEI του πληρωτή και του δικαιούχου ή, ελλείψει LEI, από διαθέσιμο ισοδύναμο επίσημο αναγνωριστικό. Αυτό ισχύει εφόσον υπάρχει σχετικό πεδίο στη μορφή του μηνύματος πληρωμής και ο πληρωτής παρέχει το αναγνωριστικό στον πάροχό του.

Τι να ελέγξετε πριν από τις 10 Ιουλίου 2027

1. Εντοπίστε τυχόν υπάρχοντα LEI. Κρατήστε διαθέσιμο τον κωδικό της οντότητας για αιτήματα στοιχείων από τράπεζα ή άλλη υπόχρεη οντότητα.
2. Ελέγξτε τα στοιχεία του υπάρχοντος κωδικού. Εάν χρειάζονται επικαιροποίηση, εξετάστε την ανανέωση του LEI, ώστε τα στοιχεία που βλέπει η υπόχρεη οντότητα να ανταποκρίνονται στα τρέχοντα εταιρικά δεδομένα.
3. Ξεχωρίστε το αίτημα από τη νομική υποχρέωση. Ο AMLR δεν απαιτεί από οντότητα χωρίς LEI να αποκτήσει έναν. Αν επιθυμεί να διαθέτει τυποποιημένο, επαληθεύσιμο αναγνωριστικό για τους ελέγχους αυτούς, μπορεί να εξετάσει την αίτηση για LEI.
4. Ελέγξτε τις ειδικές περιστάσεις. Για αμφιβολίες σχετικά με εμπίστευμα, οργανισμό ή συναλλαγή, απευθυνθείτε στην αρμόδια εποπτική αρχή ή στον σύμβουλό σας.

Χρονοδιάγραμμα και ισχύς των κανόνων

Ημερομηνία	Γεγονός	Κατάσταση στις 17 Οκτωβρίου 2026
30 Δεκεμβρίου 2024	Εφαρμόζεται ο κανονισμός (ΕΕ) 2023/1113 για τις πληροφορίες που συνοδεύουν μεταφορές χρημάτων.	Σε εφαρμογή
30 Σεπτεμβρίου 2026	Χρονολογείται η τελική έκθεση της AMLA για το σχέδιο προτύπων δέουσας επιμέλειας.	Τελικό σχέδιο, μη δεσμευτικό
1 Οκτωβρίου 2026	Η AMLA ανακοινώνει την υποβολή του τελικού σχεδίου στην Επιτροπή.	Υπό εξέταση, με δυνατότητα τροποποίησης
10 Ιουλίου 2027	Αρχίζει η εφαρμογή του AMLR, συμπεριλαμβανομένης της συλλογής LEI εάν υπάρχει κατά το άρθρο 22.	Μελλοντική ημερομηνία εφαρμογής
10 Ιουλίου 2029	Ο AMLR αρχίζει να εφαρμόζεται στους πράκτορες ποδοσφαίρου και στους επαγγελματικούς ποδοσφαιρικούς συλλόγους.	Μελλοντική ημερομηνία εφαρμογής

Ο LEI χρησιμοποιείται και σε δύο συναφείς κανόνες της ΕΕ: η τράπεζα του πληρωτή μπορεί να προσφέρει επαλήθευση δικαιούχου με LEI ως εναλλακτική λύση στον έλεγχο του ονόματος του δικαιούχου, ενώ βάσει του DORA οι τράπεζες και οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις ταυτοποιούν τους παρόχους ΤΠΕ στο μητρώο πληροφοριών με έγκυρο LEI ή EUID, όπως εξηγείται στους κανόνες DORA για το LEI των παρόχων ΤΠΕ.

Για νεότερες εξελίξεις μπορείτε να παρακολουθείτε τις ενημερώσεις για τους κανόνες LEI. Προς το παρόν, ελέγξτε αν η οντότητά σας διαθέτει ήδη LEI και, εάν ναι, κρατήστε τον κωδικό διαθέσιμο για αιτήματα ταυτοποίησης.