Επαλήθευση δικαιούχου με LEI στην Κύπρο

Η επαλήθευση δικαιούχου με LEI στην Κύπρο αποτελεί εναλλακτική στον συνήθη έλεγχο IBAN και ονόματος, όχι υποχρέωση κατοχής LEI για την πραγματοποίηση πληρωμών. Για δικαιούχο που είναι νομικό πρόσωπο, ο έλεγχος IBAN με LEI είναι δυνατός μόνο εφόσον ο πάροχος υπηρεσιών πληρωμών (ΠΥΠ) του πληρωτή προσφέρει το σχετικό κανάλι και ο ΠΥΠ του δικαιούχου έχει καταχωρισμένο τον ίδιο αναγνωριστικό κωδικό. Η επαλήθευση γίνεται πριν από την έγκριση της μεταφοράς πίστωσης σε ευρώ.

Τι σημαίνει αυτό για την Κύπρο

Η Κύπρος ανήκει στη ζώνη του ευρώ. Σύμφωνα με το άρθρο 5c(9) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/886 στην EUR-Lex, οι ΠΥΠ στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ όφειλαν να συμμορφωθούν με την υποχρέωση επαλήθευσης δικαιούχου έως τις 9 Οκτωβρίου 2025. Η υποχρέωση αφορά τόσο τις συνήθεις όσο και τις άμεσες μεταφορές πίστωσης σε ευρώ.

Η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου (Central Bank of Cyprus), σε ανακοίνωσή της στις 10 Δεκεμβρίου 2024, υπενθύμισε σε όλους τους ΠΥΠ που εμπίπτουν στον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/886 τις προθεσμίες εφαρμογής του. Μεταξύ αυτών ανέφερε την 9η Οκτωβρίου 2025 για την αποστολή άμεσων πληρωμών από τράπεζες και για τη διάθεση άμεσων πληρωμών από ΠΥΠ μέσω των ίδιων καναλιών με τις παραδοσιακές μεταφορές πίστωσης. Η ανακοίνωση αυτή δεν σημαίνει ότι κάθε πάροχος στην Κύπρο προσφέρει έλεγχο βάσει LEI.

Για παράδειγμα, μια ναυτιλιακή εταιρεία στη Λεμεσό που εισπράττει ναύλους σε ευρώ μπορεί να θέλει να γνωρίζει ποια στοιχεία χρησιμοποιούν οι πληρωτές της για την επαλήθευση. Ένας λιανοπωλητής στη Λευκωσία που πληρώνει προμηθευτές με ομαδικά αρχεία έχει διαφορετικό πρακτικό ερώτημα: πώς θα χειρίζεται τα αποτελέσματα ελέγχου πριν εγκρίνει τις πληρωμές. Και στις δύο περιπτώσεις, η δυνατότητα χρήσης LEI πρέπει να επιβεβαιωθεί με τους εμπλεκόμενους ΠΥΠ, όχι να συναχθεί από την ύπαρξη LEI σε ένα τιμολόγιο.

Βασικά σημεία για τις εταιρείες

• Ο συνήθης έλεγχος συγκρίνει το IBAN του δικαιούχου με το όνομα που εισάγει ο πληρωτής.
• Για νομικό πρόσωπο, μπορεί να ελεγχθεί άλλο αναγνωριστικό στοιχείο, όπως φορολογικός αριθμός, ευρωπαϊκός μοναδικός αναγνωριστικός κωδικός (EUID) ή LEI, υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 5c.
• Η επαλήθευση καλύπτει συνήθεις και άμεσες μεταφορές πίστωσης σε ευρώ.
• Ένα αποτέλεσμα χωρίς αντιστοίχιση προειδοποιεί τον πληρωτή, αλλά δεν εμποδίζει την έγκριση της μεταφοράς.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα διευκρινίζει ότι η επαλήθευση αφορά και τα δύο είδη μεταφοράς. Περιγράφει τα αποτελέσματα που παρουσιάζονται στους πληρωτές ως «match», «close match», «no match» ή «other».

Πότε μπορεί να ελεγχθεί το IBAN έναντι του LEI;

Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/886 της 13ης Μαρτίου 2024, γνωστός ως κανονισμός για τις άμεσες πληρωμές, τροποποίησε τον Κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 260/2012. Κατά το άρθρο 5c(1), ο ΠΥΠ του πληρωτή πρέπει να προσφέρει επαλήθευση αμέσως μετά την παροχή των στοιχείων του δικαιούχου και πριν ο πληρωτής μπορέσει να εγκρίνει τη μεταφορά, ανεξάρτητα από το κανάλι εκκίνησής της.

Στον συνήθη έλεγχο, ο ΠΥΠ του δικαιούχου ελέγχει κατόπιν αιτήματος αν αντιστοιχούν το IBAN και το όνομα. Αν δεν αντιστοιχούν, ο πληρωτής ειδοποιείται ότι η έγκριση ενδέχεται να στείλει τα χρήματα σε λογαριασμό που δεν ανήκει στον αναφερόμενο δικαιούχο.

Το άρθρο 5c(1)(b) προβλέπει εναλλακτικό έλεγχο όταν ο δικαιούχος είναι νομικό πρόσωπο. Ο ΠΥΠ του πληρωτή πρέπει να προσφέρει κανάλι υποβολής του IBAN μαζί με στοιχείο που προσδιορίζει με σαφήνεια τον δικαιούχο, ενώ ο ΠΥΠ του δικαιούχου πρέπει να διαθέτει το ίδιο στοιχείο στο εσωτερικό του σύστημα. Τότε ο τελευταίος ελέγχει, κατόπιν αιτήματος, αν το IBAN αντιστοιχεί στο στοιχείο αυτό.

Ένα τέτοιο στοιχείο μπορεί να είναι ο αναγνωριστικός κωδικός νομικής οντότητας (LEI), ένας μοναδικός αλφαριθμητικός κωδικός αναφοράς βάσει του προτύπου ISO 17442. Η αναγραφή του LEI σε έγγραφο δεν αποδεικνύει ότι οι ΠΥΠ μπορούν να τον χρησιμοποιήσουν στον έλεγχο. Οι υπηρεσίες επαλήθευσης του άρθρου 5c παρέχονται χωρίς χρέωση στους χρήστες υπηρεσιών πληρωμών, ενώ ο πληρωτής διατηρεί τη δυνατότητα να εγκρίνει τη μεταφορά.

Τι δείχνουν οι κανόνες και οι κωδικοί του EPC

Ο κανονισμός λειτουργίας VOP v1.1 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Πληρωμών (EPC) εκδόθηκε στις 16 Μαρτίου 2026 και ισχύει από τις 20 Σεπτεμβρίου 2026. Περιγράφει τον έλεγχο με αναγνωριστικό κωδικό ως εναλλακτική στον έλεγχο ονόματος νομικού προσώπου, εφόσον ο αιτών ΠΥΠ προσφέρει το κανάλι και ο αποκρινόμενος ΠΥΠ διαθέτει το στοιχείο. Στα παραδείγματά του περιλαμβάνονται LEI, αριθμός ΦΠΑ και φορολογικός αριθμός.

Ο αιτών ΠΥΠ μπορεί να συμβουλευτεί την υπηρεσία καταλόγου του EPC για να διαπιστώσει αν ο αποκρινόμενος ΠΥΠ υποστηρίζει έλεγχο αναγνωριστικού κωδικού. Αυτό δεν συνεπάγεται ότι κάθε ΠΥΠ υποστηρίζει ειδικά έλεγχο LEI. Αν η εταιρεία θέλει να χρησιμοποιεί το LEI της στα στοιχεία πληρωμής, χρειάζεται να ρωτήσει τι δέχεται ο ΠΥΠ του πληρωτή και τι έχει καταχωρίσει ο ΠΥΠ που τηρεί τον λογαριασμό της.

Οι τεχνικές προδιαγραφές VOP API v1.1.1 του EPC ορίζουν για τον έλεγχο IBAN και αναγνωριστικού κωδικού τα ακόλουθα αποτελέσματα:

• MTCH: αντιστοίχιση.
• NMTC: μη αντιστοίχιση.
• NOAP: αδυναμία ελέγχου αντιστοίχισης.

Στις ίδιες προδιαγραφές, το πεδίο LEI ακολουθεί το ISO 17442. Οι κωδικοί αφορούν τον έλεγχο αναγνωριστικού στοιχείου: ένα γενικό αποτέλεσμα επαλήθευσης δεν αποδεικνύει από μόνο του ότι ελέγχθηκε LEI.

Ομαδικές πληρωμές και ευθύνη

Το άρθρο 5c(6) απαιτεί από τους ΠΥΠ να δίνουν στους χρήστες που δεν είναι καταναλωτές τη δυνατότητα να εξαιρούνται από την επαλήθευση όταν υποβάλλουν πολλές εντολές πληρωμής ως πακέτο. Οι χρήστες αυτοί μπορούν να επανενταχθούν οποτεδήποτε. Δεν πρόκειται για υποχρέωση εξαίρεσης των εταιρειών.

Για μια επιχείρηση που υποβάλλει ομαδικά αρχεία, η απόφαση αυτή πρέπει να συνδεθεί με τον τρόπο ελέγχου των στοιχείων πριν από την έγκριση. Η επαλήθευση ενημερώνει τον πληρωτή, αλλά δεν σταματά αυτομάτως μια μεταφορά με μη αντιστοιχία.

Το άρθρο 5c(8) ρυθμίζει την ευθύνη των ΠΥΠ υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. ΠΥΠ που έχει εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του άρθρου 5c δεν ευθύνεται για μεταφορά σε μη σκοπούμενο δικαιούχο λόγω εσφαλμένου μοναδικού αναγνωριστικού στοιχείου. Αν ο ΠΥΠ του πληρωτή δεν τηρήσει την παράγραφο 1 και αυτό οδηγήσει σε πλημμελώς εκτελεσθείσα συναλλαγή, οφείλει να επιστρέψει τα χρήματα χωρίς καθυστέρηση. Για αμφισβητούμενη συναλλαγή, εξετάστε τα συγκεκριμένα περιστατικά με τον ΠΥΠ ή τον σύμβουλό σας.

Προθεσμίες και επόμενες ενέργειες

Έδρα ΠΥΠ	Προθεσμία του άρθρου 5c	Κατάσταση στις 18 Οκτωβρίου 2026
Κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ, όπως η Κύπρος	9 Οκτωβρίου 2025	Ισχύει
Κράτη μέλη της ΕΕ με νόμισμα διαφορετικό από το ευρώ	9 Ιουλίου 2027	Θα ισχύσει

Οι προθεσμίες αυτές αφορούν τους ΠΥΠ. Η ημερομηνία έναρξης ισχύος του κανονισμού λειτουργίας του EPC είναι χωριστή από τις προθεσμίες συμμόρφωσης του άρθρου 5c.

• Ελέγξτε τα στοιχεία σας: επιβεβαιώστε το όνομα του νομικού προσώπου και το IBAN που δίνετε στους πληρωτές ή τηρείτε για προμηθευτές.
• Ρωτήστε τους εμπλεκόμενους ΠΥΠ: εξακριβώστε αν προσφέρεται κανάλι ελέγχου αναγνωριστικού κωδικού και αν το LEI βρίσκεται στο σύστημα του ΠΥΠ του δικαιούχου.
• Ορίστε χειρισμό αποτελεσμάτων: συμφωνήστε πώς θα εξετάζονται η μη αντιστοίχιση και η αδυναμία ελέγχου πριν από την έγκριση πληρωμής.
• Ελέγξτε το LEI που ήδη χρησιμοποιείτε: επιβεβαιώστε τα στοιχεία του και, όταν χρειάζεται, προχωρήστε σε ανανέωση LEI.

Αν η εταιρεία δεν διαθέτει LEI και θέλει να χρησιμοποιεί αυτή την επιλογή όπου υποστηρίζεται, μπορεί να υποβάλει αίτηση για LEI. Για συναφείς εξελίξεις υπάρχει το ιστολόγιο της LEIFast. Πριν αλλάξετε τα στοιχεία που δίνετε σε πληρωτές, ζητήστε από τον ΠΥΠ σας να επιβεβαιώσει ποια κανάλια επαλήθευσης προσφέρει και ποια αναγνωριστικά στοιχεία τηρεί.