Verification of Payee LEI in Nederland: wat geldt?

Een Verification of Payee LEI-check is een mogelijk alternatief voor de gebruikelijke controle van IBAN en naam van de begunstigde. Een bedrijf hoeft geen LEI te hebben voor deze controle: een vergelijking met het LEI is alleen mogelijk als de betaaldienstverlener (PSP) van de betaler die optie aanbiedt en de PSP van de begunstigde hetzelfde LEI in zijn interne systeem heeft. De controle vindt plaats voordat de betaler een overboeking in euro goedkeurt.

Wat dit voor Nederland betekent

Nederland behoort tot de eurozone. Daarom moeten Nederlandse PSP’s sinds 9 oktober 2025 voldoen aan artikel 5c over verificatie van de begunstigde bij gewone en instantovermakingen in euro. Die datum volgt uit Verordening (EU) 2024/886 op EUR-Lex. Het is een verplichting voor PSP’s, geen verplichting voor een Nederlandse onderneming om een LEI aan te vragen.

De Nederlandsche Bank (DNB) licht in haar bericht van 18 februari 2025 toe dat zij toezicht houdt op de naleving van de Instant Payments Regulation en handhavend kan optreden. Volgens DNB kunnen PSP’s sinds 9 oktober 2025 instantovermakingen verzenden en bieden zij verificatie van de naam van de begunstigde aan wanneer een IBAN wordt opgegeven. Voor niet-bancaire PSP’s, waaronder betaalinstellingen en elektronischgeldinstellingen, geldt daarnaast dat zij vanaf 9 april 2027 instantovermakingen kunnen verzenden en ontvangen. Die datum betreft niet de ingangsdatum van de naamverificatie.

Neem een bv uit Eindhoven die betalingen in euro van Duitse klanten ontvangt. Voor die betalingen is het zinvol na te gaan welke naam en welk IBAN de klanten gebruiken. Of zij daarnaast het LEI van de bv voor een controle kunnen gebruiken, hangt af van de betrokken PSP’s; uit de Nederlandse ingangsdatum volgt niet dat zij een LEI-check aanbieden. Voor een Rotterdamse groothandel die leveranciers in batches betaalt, is vooral de inrichting van de controle bij gebundelde opdrachten een vraag voor de eigen PSP.

Verification of Payee LEI: de kernpunten

• De gebruikelijke IBAN-naamcheck vergelijkt het IBAN met de opgegeven naam van de begunstigde.
• Bij een rechtspersoon kan onder voorwaarden ook een identificerend gegeven, zoals een LEI, worden gecontroleerd.
• De verificatie geldt voor gewone en instantovermakingen in euro binnen de EU.
• Een afwijkende uitkomst waarschuwt de betaler, maar blokkeert de goedkeuring niet.
• De wettelijke nalevingsdata voor PSP’s en de ingangsdatum van het EPC-regelboek zijn verschillend.

De Europese Centrale Bank bevestigt dat de verificatie zowel gewone als instantovermakingen in euro omvat.

Wat artikel 5c vóór een overboeking voorschrijft

Verordening (EU) 2024/886 van 13 maart 2024, de Instant Payments Regulation, wijzigt Verordening (EU) nr. 260/2012. Volgens artikel 5c, lid 1, moet de PSP van de betaler de verificatie aanbieden zodra de betaler de gegevens van de begunstigde heeft verstrekt en voordat de betaler de overboeking kan goedkeuren. Dit geldt ongeacht het kanaal waarmee de betaling wordt gestart.

Bij de gewone controle vraagt de PSP van de betaler of het opgegeven IBAN overeenkomt met de naam die de betaler heeft ingevuld. De PSP van de begunstigde controleert die combinatie. Komt zij niet overeen, dan krijgt de betaler bericht dat goedkeuring kan leiden tot een overboeking naar een rekening die niet van de opgegeven begunstigde is. De Europese Centrale Bank onderscheidt daarbij de uitkomsten ‘match’, ‘close match’, ‘no match’ en ‘other’.

Artikel 5c, lid 1, onder b, biedt bij een rechtspersoon een andere route. Als de PSP van de betaler een kanaal aanbiedt voor het IBAN en een ander gegeven dat de begunstigde ondubbelzinnig identificeert, en de PSP van de begunstigde datzelfde gegeven in zijn interne systeem heeft, wordt op verzoek gecontroleerd of het IBAN en dat gegeven overeenkomen. De verordening noemt onder meer een fiscaal nummer, een Europees uniek identificatienummer (EUID) en een identificatiecode voor juridische entiteiten (LEI). Een LEI is een unieke alfanumerieke referentiecode op basis van ISO 17442 die aan een juridische entiteit wordt toegekend.

Een LEI op een factuur maakt een LEI-check dus niet automatisch beschikbaar. De PSP van de betaler moet het kanaal aanbieden én de PSP van de begunstigde moet de code hebben vastgelegd. De verificatie is voor gebruikers van betaaldiensten kosteloos volgens artikel 5b, lid 2. Artikel 5c, lid 5, bepaalt bovendien dat zij de betaler niet mag beletten de overboeking goed te keuren.

De LEI-check volgens het EPC-regelboek

Het Verification Of Payee Scheme Rulebook versie 1.1 van de European Payments Council (EPC) is uitgegeven op 16 maart 2026 en geldt sinds 20 september 2026. Het beschrijft de controle van een identificatiecode als alternatief voor de naamcontrole bij een rechtspersoon. Voorwaarde is dat de verzoekende PSP dit kanaal aanbiedt en de reagerende PSP de code in zijn systeem heeft. Voorbeelden zijn een LEI, een btw-nummer en een fiscaal nummer.

De verzoekende PSP kan in de EPC Directory Service nagaan of de reagerende PSP een controle op basis van een identificatiecode ondersteunt. Dat zegt niet dat iedere PSP ook LEI-controles ondersteunt. Vraag daarom welke identificatiecodes uw PSP accepteert en of de PSP waarbij uw onderneming haar rekening aanhoudt, het LEI heeft geregistreerd.

Voor een controle van identificatiecode en IBAN noemt de EPC VOP API Specifications versie 1.1.1 deze antwoordcodes:

• MTCH: overeenkomst.
• NMTC: geen overeenkomst.
• NOAP: controle niet mogelijk.

Volgens de specificaties volgt het LEI-veld ISO 17442. Deze codes horen bij de controle van een identificatiecode. Een algemene VoP-uitkomst toont op zichzelf niet aan dat daadwerkelijk een LEI is gecontroleerd.

Batchbetalingen, aansprakelijkheid en data

Artikel 5c, lid 6, verlangt dat PSP’s gebruikers van betaaldiensten die geen consument zijn, bij meerdere betaalopdrachten in een pakket de mogelijkheid geven de verificatie uit te zetten. Zij moeten zich op elk moment weer kunnen aanmelden. Voor een onderneming die betalingen bundelt, is het zaak vast te leggen wie deze keuze maakt en hoe medewerkers afwijkende resultaten beoordelen; uitschakelen is niet verplicht.

Artikel 5c, lid 8, regelt de aansprakelijkheid onder bepaalde omstandigheden. Een PSP die aan artikel 5c heeft voldaan, is niet aansprakelijk voor uitvoering aan een onbedoelde begunstigde op basis van een onjuiste unieke identificator. Voldoet de PSP van de betaler niet aan lid 1 en leidt dat tot een gebrekkig uitgevoerde transactie, dan moet hij de betaler onverwijld terugbetalen. Bespreek een betwiste betaling met uw PSP of adviseur; de uitkomst hangt af van de feiten.

Locatie van de PSP	Datum voor naleving van artikel 5c	Status op 18 oktober 2026
Lidstaten van de eurozone, waaronder Nederland	9 oktober 2025	Van toepassing
EU-lidstaten die de euro niet als munt hebben	9 juli 2027	Zal van toepassing worden

Dit zijn de data voor PSP’s uit artikel 5c, lid 9. De ingangsdatum van het EPC-regelboek staat daar los van.

Wat uw onderneming nu kan doen

• Controleer naam en IBAN: vergelijk de gegevens op uw facturen met de gegevens die klanten gebruiken, en controleer opgeslagen leveranciersgegevens.
• Vraag naar de beschikbare controle: kan de PSP van de betaler een identificatiecode verwerken, en heeft de PSP van de begunstigde het LEI in zijn systeem?
• Beoordeel batchinstellingen: spreek af wie beslist over het uitschakelen van verificatie en wie een afwijkende uitkomst onderzoekt.
• Houd uw gegevens bij: gebruikt uw onderneming al een LEI, controleer dan de registratiegegevens en verleng het LEI wanneer dat nodig is.

Heeft uw onderneming nog geen LEI en wilt u het als identificerend gegeven kunnen delen, dan kunt u een LEI aanvragen. Op het LEIFast-blog over regelgeving staan gerelateerde onderwerpen. Vraag eerst aan de betrokken PSP’s welke controle zij ondersteunen en welke gegevens zij daadwerkelijk hebben vastgelegd.